Patiëntenvoorlichting

Wegrakingen/Syncope

Wat is het?
Een wegraking is een kortdurende bewusteloosheid. Er zijn drie grote groepen oorzaken: syncope, epilepsie en psychische wegrakingen bij stress. Over epilepsie staat elders meer, daarom wordt deze aandoening hier niet verder besproken. Bij syncope krijgen de hersenen kortdurend te weinig bloed. Dat kan veroorzaakt worden door het 'gewone' flauwvallen, stoornissen van de bloeddruk en hartaandoeningen.

Waar heb je last van?
Aanvallen van bewusteloosheid, waarbij vaak in elkaar zakken. De aanval duurt meestal niet langer dan 1 à 2 minuten.

Wat is de oorzaak?
Soms is de oorzaak van een wegraking onmiddellijk duidelijk, zoals bij een hersenschudding. Vaker is dat echter niet zo en dan is er op het moment dat de patiënt bij de dokter is, aan die patiënt vaak niets bijzonders te zien. Dit maakt het moeilijk de oorzaak te achterhalen. 

De oorzaken zijn heel wisselend: voorbeelden zijn een 'onhandige' reflex van het zenuwstelsel bij het gewone flauwvallen ('vasovagale syncope'), ritmestoornissen van het hart, een bijwerking van medicatie tot en met een overmaat aan psychische stress.

Hoe wordt de diagnose gesteld?
Het belangrijkste om een goede diagnose te kunnen stellen, is een nauwkeurig verslag van wat er precies is gebeurd tijdens de syncope. Vaak is het nodig dat er iemand meekomt die de syncope heeft gezien, omdat de patiënt zelf bewusteloos is geweest en over belangrijke verschijnselen niet kan vertellen. Wat voor extra onderzoek er nodig is, hangt af van welke kant het daarna opgaat. Denk daarbij bijvoorbeeld aan onderzoek door een cardioloog en een onderzoek om te proberen een aanval daadwerkelijk op te wekken: de 'kantelproef’.

Soms vergen syncope en psychische aanvallen bijzondere kennis die niet overal voorhanden is. Er is een werkgroep van geïnteresseerde specialisten over heel Nederland die zich met deze lastiger te diagnosticeren patiënten bezig houdt.

Wat kun je eraan doen?
Bij de meest voorkomende vorm, 'vasovagale syncope', krijgen patiënten onderwijs in 'bloeddrukverhogende manoeuvres', meestal met goed succes. Bij andere vormen maakt de oorzaak uit wat er aan gedaan kan worden.

Meer weten?
Er is een internationale patiëntenvereniging met informatie in het Engels: http://www.stars.org.uk/

Men heeft daar ook enkele pagina's in het Nederlands:
http://www.stars-international.org/nl

 

Oktober 2011/revisie februari 2014