Epilepsie

Wat is het en wat zijn de klachten?
Epilepsie is een ziekte van de hersenen. Het komt door een onverwachte, tijdelijke elektrische storing in de hersenen. Hierdoor krijgen patiënten aanvallen die bij iedereen anders zijn. Dit hangt af van de plaats in de hersenen waar de elektrische storing is.

Zo raakt de één bewusteloos, valt en gaat schokken met armen en benen. Andere patiënten krijgen een vreemd gevoel in hun maagstreek, gaan steeds dingen oppakken of geluiden maken. Sommige patiënten hebben last van een tintelend gevoel, horen vreemde geluiden en reageren even niet op hun omgeving. En soms staren patiënten alleen even voor zich uit en verliezen ze kort hun bewustzijn.

Na een epileptische aanval kan de patiënt korte tijd in de war zijn of klagen over vermoeidheid, hoofdpijn en spierpijn. Patiënten kunnen dan soms ook even hun arm en/of been minder goed bewegen.

Wat is de oorzaak?
Epilepsie wordt vaak door een combinatie van factoren veroorzaakt. Veel vormen van epilepsie worden veroorzaakt door aanleg, een hersenziekte of een hersenbeschadiging. Bij een hersenziekte of hersenbeschadiging kan u bijvoorbeeld denken aan:

• een ontsteking of ziekte tijdens de zwangerschap;
• te weinig zuurstof tijdens de geboorte;
• een hersenvliesontsteking of een hersenbeschadiging na een ongeluk;
• een herseninfarct, een hersenbloeding of een hersentumor.

Maar de meeste mensen die bijvoorbeeld een herseninfarct hebben gehad, krijgen geen epilepsie. Er moet ook altijd nog een bepaalde aanleg bij komen. Bij sommige vormen van epilepsie speelt leeftijd een rol. De aanvallen komen dan in een periode van iemands leven voor, maar verdwijnen als de patiënt ouder wordt.

Hoe wordt de diagnose gesteld?
Om de diagnose epilepsie te kunnen stellen, moet de arts alle details van een aanval weten. Een video-opname kan daarbij helpen. Daarnaast kan extra onderzoek worden gedaan om te kijken of de diagnose klopt. Met een hersenfilmpje (elektro-encefalogram, afgekort EEG) kunnen we de elektrische activiteit van de hersenen meten. Bij mensen die epilepsie hebben kan dit EEG normaal zijn als ze geen aanvallen hebben. Er kan ook een scan van het hoofd worden gemaakt, bijvoorbeeld een CT-scan of een MRI-scan. Maar vaak zijn de resultaten van de extra onderzoeken normaal. De beschrijving van de aanvallen is dus het belangrijkste voor de arts.

Welke behandeling is mogelijk?
Meestal krijgen patiënten met epilepsie medicijnen. Die noemen we ook wel anti-epileptica. Bij ongeveer 70% van de mensen helpt dit om de aanvallen te voorkomen. Bij de andere 30% helpen deze medicijnen niet genoeg. Dit noemen we farmacotherapieresistente epilepsie. Bij sommige patiënten met deze vorm van epilepsie kan een operatie helpen. Het plekje in de hersenen dat voor de aanvallen zorgt wordt dan weggehaald. Dat kan alleen als de aanvallen uit een gebied in de hersenen komen dat verder voor die persoon niet belangrijk is. Andere mogelijke behandelingen voor patiënten bij wie medicijnen niet helpen zijn een ketogeen dieet of een behandeling via een geïmplanteerde stimulator (een nervus vagus stimulatie).

Krijgt iemand een epileptische aanval die niet vanzelf binnen 2 minuten stopt? Dan kan u de patiënt valium geven via een rectiole (een kleine tube voor in de anus), clonazepamdruppels in de wangzak of midazolam via een neusspray. Als de aanval niet over gaat, moet u een ambulance bellen.

Meer weten?
Thuisarts.nl
www.epilepsie.nl
Kinderneurologie.eu

Keuzekaarten epilepsie
Keuzekaart afwachten of medicijnen
Keuzekaart medicijnen
Keuzekaart behandeling als medicijnen niet werken