Lumbaalpunctie

Inleiding
Een lumbaalpunctie is hetzelfde als een ruggenprik. Bij een lumbaalpunctie nemen we via een prik in uw onderrug hersenvocht af. Dit komt uit het onderste deel van het harde hersenvlies dat rond het ruggenmerg en de hersenen zit. Het hersenvocht dat in deze ruimte zit, staat in verbinding met de ruimte rond de hersenen. Daarom kunnen we sommige afwijkingen aan bijvoorbeeld de hersenen meten door hersenvocht in de onderrug af te nemen.

Doel
Er kunnen veel redenen zijn om een lumbaalpunctie uit te voeren. Met het vocht kunnen we bijvoorbeeld onderzoek doen naar een ontsteking, kwaadaardige cellen, aanwijzingen voor een eerdere bloeding in het hoofd of een verhoogde hersendruk. Vraag uw arts naar de reden van uw onderzoek.

Voorbereiding
Als u bloedverdunners gebruikt moet u dit melden als u een afspraak maakt voor de ruggenprik.

Tijdens het onderzoek
Tijdens het onderzoek ligt u op uw zij, of u zit op de rand van het bed. In beide gevallen moet u uw rug zo krom mogelijk maken. Met een kromme rug is de prik namelijk een stuk makkelijker uit te voeren. De arts zal eerst de huid ontsmetten. Pas hierna volgt de prik. Als de naald op de goede plaats zit, voelt u hier nog maar weinig van. Soms krijgt u een verdoving. Als er voldoende vocht is afgenomen, haalt de arts de naald er weer uit en plakt een pleister op de plaats van de prik. Soms wordt er na de prik nog bloed geprikt uit uw arm. Dit is nodig om de samenstelling van bloed en hersenvocht te kunnen vergelijken. Het hele onderzoek duurt 15 tot 30 minuten. Vaak moet u na het onderzoek nog even blijven liggen. Vraag uw arts hoe lang dat is.

Na het onderzoek
De pleister mag er na een uur af. Bij de meeste mensen geeft de prik verder geen klachten. Ongeveer één op de vier mensen krijgt na het onderzoek hoofdpijn. Dit komt door lekkage van hersenvocht uit het gaatje in de vochtzak. Het opvallende van deze hoofdpijn is dat de pijn vaak erger wordt als u omhoog komt en weer verdwijnt als u gaat liggen. Het helpt dan om goed te drinken, vooral dranken met veel cafeïne (koffie of cola) en/of paracetamol te nemen, en een dag rust te houden. Meestal gaat deze hoofdpijn binnen een paar dagen vanzelf over. Gaat het helemaal niet beter, neem dan contact op met uw arts. Die kan dan een ‘bloodpatch’ uitvoeren. Hierbij wordt uw eigen bloed ingespoten in de onderrug vlakbij het gaatje in het hersenvlies. Het bloed stolt en het gaatje is dicht. De hoofdpijn is dan vaak snel over.

Beoordeling en uitslag
Hoe lang het duurt voor de uitslag bekend is, hangt af van wat de arts allemaal wil weten. Het kan daarom een paar uur tot een paar maanden duren. Uw arts zal de uitslag met u bespreken.