Regionale samenwerking is een belangrijk thema in het programma Toekomstbestendige Neurologische Zorg (TBNZ). In Noord-Nederland werken neurologen samen met de NVN aan concrete oplossingen om de neurologische zorg toekomstbestendig te houden. Wat in 2025 begon als een pilot, is inmiddels uitgegroeid tot een stevig regionaal samenwerkingsverband dat als voorbeeld kan dienen voor andere regio’s. In dit bericht geven we meer informatie over Pilot Project Noord.
Aanleiding
De vraag naar neurologische zorg stijgt sterk, onder meer door vergrijzing, terwijl het aantal neurologen niet meegroeit en vacatures moeilijk te vervullen zijn. Wachttijden voor een eerste polikliniekbezoek zijn in veel ziekenhuizen opgelopen van de Treeknorm van vier weken naar meerdere maanden of zelfs meer dan een jaar. Op dit moment kan bij een aantal centra door het tekort aan neurologen zelfs de reguliere poliklinische zorgvraag niet meer geborgd worden.
Tegelijkertijd neemt de acute neurologische zorgvraag toe, wat leidt tot een hogere dienstbelasting en in sommige gevallen uitval of uitstroom uit het vak. Met name in Noord-Nederland en Zeeland is de situatie nijpend.
Juist daarom hebben neurologen in Noord-Nederland de krachten gebundeld. Tijdens een recente plenaire bijeenkomst met ongeveer 20 neurologen uit de regio en een delegatie van het NVN-bestuur is een concept-handreiking opgesteld voor toekomstbestendige neurologische zorg in Noord-Nederland. Bij de uitrol van deze handreiking wordt de samenwerking gezocht met de RVB’s en/of MSB’s, SEH artsen, huisartsen, het Acute Zorgnetwerk en de zorgverzekeraars.
De handreiking heeft drie belangrijke doelen
- Verbeteren van de toegankelijkheid van poliklinische zorg
Om de toegankelijkheid te vergroten zijn aanpassingen in werkwijze nodig, bijvoorbeeld betere triage op urgentie en het toepassen van het ‘less is more’-principe: heroverwegen van zorg die weinig toevoegt voor de patiënt. Tegelijkertijd vraagt dit om zorgvuldige afwegingen, omdat verschuiving naar complexere zorgvragen door deze veranderende werkwijze ook gevolgen kan hebben voor werkdruk en productiviteit. - Verlaging van de dienstbelasting
De neurologie is de afgelopen decennia verschoven van een overwegend poliklinisch vak naar een vak met veel acute zorg. Bereikbaarheidsdiensten zijn in de praktijk vaak aanwezigheidsdiensten geworden, zonder dat compensatie of financiering is meegegroeid. Dit speelt zowel in algemene ziekenhuizen als in UMC’s. Mogelijke oplossingsrichtingen zijn onder andere herziening van meetinstrumenten zoals de Logex-benchmark. Ook is het belangrijk te kijken naar concrete maatregelen om de dienstbelasting te verlagen. Een voorbeeld hiervan is het initiatief voor samenwerking met SEH-artsen in de acute zorgketen. - Tegengaan van het tekort aan neurologen
Het huidige en toekomstige tekort vraagt om landelijke actie. Denk hierbij aan uitbreiding van opleidingsplaatsen, heroverweging van de verdeling van opleidingsplaatsen, beter inzicht in toekomstige formatie (loopbaanmonitor) en aandacht voor duurzame inzetbaarheid. Taakherschikking kan bijdragen, maar zal het tekort niet volledig oplossen. Daarnaast blijft het belangrijk jonge collega’s te enthousiasmeren voor het vak, onder meer door behoud van het coschap neurologie.
Hoe gaan we verder?
De komende periode werken we verder aan de handreiking en regionale afspraken, in nauwe samenwerking met de NVN en relevante partners. Daarbij is ook een rol weggelegd voor andere partijen, zoals ziekenhuizen, FMS, NVZ, VWS en zorgverzekeraars. Het vraagstuk raakt niet alleen de medische praktijk, maar ook bredere maatschappelijke en beleidsmatige keuzes rond toekomstbestendige neurologische zorg.
De ervaringen uit Noord-Nederland worden gedeeld binnen het programma Toekomstbestendige Neurologische Zorg (TBNZ), zodat ook andere regio’s hiervan kunnen leren.
