Patiëntenvoorlichting

Femoralis neuropathie

Wat is het?
De medische naam voor de grote zenuw van het bovenbeen is nervus femoralis. Neuropathie betekent: aandoening van een zenuw. Een femoralis neuropathie is dus een aandoening van de grote bovenbeenszenuw. Deze zenuw vormt zich uit een aantal zenuwwortels, verloopt langs de achterkant van het bekken onder de liesband naar de voorkant van het bovenbeen. Daar ligt de zenuw net naast de slagader, die je in de lies kan voelen kloppen. In het bovenbeen en de lies gaat de zenuw naar de spieren die de heup buigen en de knie strekken. De kniestrekspieren zijn erg sterk en vormen samen de dij; de heupbuigspieren kan je niet zien: deze zitten in het bekken. Verder verzorgt de zenuw het gevoel van de voorkant van het bovenbeen en de binnenkant van het onderbeen, ongeveer tot de enkel. De kniepeesreflex loopt ook over de zenuw.

Waar heb je last van?
De neuropathie begint meestal plotseling, en vaak zonder duidelijke aanleiding. De aandoening is pijnlijk, soms zelfs zeer hevig. Daarna, of tegelijkertijd, ontstaat er zwakte van de bovenbeenspieren. Deze spieren zijn vooral van belang voor het lopen en opstaan. De patiënt zakt door de knie, kan niet opstaan van het toilet of een stoel en niet goed traplopen. Veel patiënten merken ook een doof en pijnlijk gevoel in de voorkant van het bovenbeen en de binnenkant van het onderbeen met tintelingen.

Wat is de oorzaak?
De belangrijkste oorzaken:

  • Rek of beklemming.
    De beklemming kan het gevolg zijn van een operatie, met name bij de plaatsing van een heupkop prothese. Dit is grotendeels onvermijdelijk en komt bij ouderen vaker voor. Patiënten die anti-stollingsmedicijnen gebruiken, -d.w.z. middelen waarvoor controle door de thrombosedienst nodig is- ,  kunnen een bloeduitstorting in het bekken krijgen met druk op de zenuw.
  • Diabetes.
    De oorzaak is vermoedelijk een afsluiting van een klein bloedvat (een zenuwinfarct).
  • Ontsteking.
    Dit komt voor bij ontsteking van de kleine bloedvaten. Er bestaat ook een ontsteking door een reactie van het afweersysteem gericht tegen het zenuwweefsel (zie: folder neuralgische amyotrofie).
  • Tumor.
    Dit is erg zeldzaam en komt vrijwel uitsluitend voor bij mensen die al bekend zijn met uitgezaaide vormen van kanker.

Hoe wordt de diagnose gesteld?
De diagnose wordt gesteld aan de hand van neurologisch onderzoek. Soms is er een zenuwgeleidingsonderzoek nodig (EMG). Bloed- en scanonderzoek kan worden gebruikt om oorzaken als een beklemming door een bloeduitstorting, een tumor of diabetes aan te tonen.

Wat kun je er aan doen?
Bij een femoralis neuropathie is de zenuw inwendig beschadigd. Deze beschadiging is niet direct behandelbaar. Rek of beknelling kan niet worden behandeld, diabetes kan zo goed mogelijk worden ingesteld en tumoren kunnen bestraald worden.
Bij pijn kan deze worden behandeld met pijnstillers. Dit wordt gecombineerd met middelen gericht tegen zenuwpijn (zie folder neuropatische pijn). In het algemeen zullen spierversterkende oefeningen worden gegeven door een fysiotherapeut.

www.vsn.nl: zoektermen: nervus femoralis

 

Augustus 2012
Revisie juli 2015